1999 • Nationaal Kadaster

Apeldoorn

 

Glas: ruimtelijke werking en beeldende kwaliteit

 

De verbouwing en uitbreiding van het voormalig stadskantoor in Apeldoorn zou gezien kunnen worden als opvolger van het FSB–gebouw, waarin lichtmanipulatie een prominente rol in het ontwerp vervulde. De opdracht behelsde de aanpassing en uitbreiding van de voormalige Brinklaanflat in verband met de nieuwe bestemming: de hoofdvestiging van het Nationaal Kadaster.

 

Perfecte aansluiting

 

De kantoortoren werd met uitzondering van de betonnen gevelbeplating gestript. Tegen de platen zijn isolerende geëmailleerde glaspanelen bevestigd die ook voor de nieuwe aanbouw zijn gebruikt. Om aan de gewenste hoeveelheid ruimte te voldoen, werd het twaalf verdiepingen tellende flatgebouw met twee verdiepingen verhoogd en uitgebreid met een driehoekige uitbouw van vijf lagen. Op de plattegrond is te zien dat de uitbouw als het ware vanuit een hoek uit het bestaande gebouw waaiert. De aanbouw sluit proportioneel en in de omgeving en afwerking perfect aan op de bestaande hoogbouw.

 

Ondoorzichtig, lichtdoorlatend en helder glas

 

De meest in het oogspringende karakteristiek is de creatieve benutting van de verschillende architectonische mogelijkheden van glas. Dit maakt het gebouw tot een typische Van Schijndel. De gevelbekleding van ondoorzichtig, geëmailleerd glas drukt massa en volume uit en volgt daarmee de ontwikkeling die werd ingezet met de aula van het Centraal Museum en met Lumiance. In het interieur is voor de scheidingswanden overwegend gebruik gemaakt van lichtdoorlatend matglas en helder glas, wat een doeltreffende ruimtelijke werking heeft. De glazen luifel boven de ingang heeft een sterk beeldende kwaliteit en trekt de aandacht naar de entree.

 

Innovatieve lichtregulering

 

Het unieke aan de metamorfose van het gebouw is de reductie van het raamoppervlak ten behoeve van een betere lichtregulering. De kwintessens zit hem in de verspreiding van het licht door het gebruik van reflectoren onder en boven de kozijnen. Van Schijndel was op dit idee gebracht door het IBM–kantoorgebouw in Southfield (Michigan) van de Amerikaanse architect Gunnar Birkerts (1925). In dit uit de jaren zeventig daterende gebouw weerkaatsen gebogen metalen reflectoren op de raamdorpels het licht in halfglanzende gewelfde reflectoren aan de bovenzijde van het venster. Deze voorziening bood de mogelijkheid de raamopening betrekkelijk klein te houden en direct zonlicht te weren in verband met lichtreflectie op beeldschermen. De achter de computerschermen werkende employees hadden zicht naar buiten en het indirecte licht was voldoende om de ruimte te verlichten.

 

Bij het Kadaster hebben de reflectie-elementen eveneens een curve. Het paneel van reflecterend geëmailleerd glas op de buitendorpel heeft een lichte kromming en is in een schuine stand geplaatst die tegengesteld is aan de schuine stand van de ramen. Bij weinig zonlicht worden de gewelfde vlakken boven de kozijnen in het interieur aangelicht door tl-buizen in koven aan de bovenzijde van de vlakken. De combinatie van lichtoplossingen lijkt effectief te zijn.

 

Maatwerk in glas, hout, beton en staal

 

Ook het interieur is volledig vernieuwd. De plattegrond is op bijna alle verdiepingen vrijwel hetzelfde: een middengebied met trappenhuis, liften, toiletten en koffiecorners en aan weerszijden daarvan gangen in de lengteas van het gebouw. De afwerking van het interieur getuigt van een ruimer budget dan gemiddeld, zowel inbouw als kozijnen zijn maatwerk. De koffiecorners en kopieerplekken zijn aantrekkelijk vormgegeven meubels in glas, roestvrij staal en betonflex panelen van berkenmultiplex met een melamine toplaag.

 

Ultiem panoramarestaurant

 

Op een van de koppen van de bovenste verdieping projecteerde Van Schijndel het bedrijfsrestaurant. Aan drie zijden door glas omgeven, verdient de ruimte zonder twijfel het predikaat bedrijfsrestaurant met het mooiste panorama van Nederland. Dit wordt versterkt door de horizontale witte stroken in het glas die van vloer en plafond naar het midden steeds smaller worden waardoor je blik als het ware naar de horizon wordt gezogen.

 

Publicatie: 2000 BouwWereld

terug naar overzicht